Een collegereeks van 5 x 2 uur samengesteld en gehouden voor de Lerarenopleiding 2010-2012 in de LJG Den Haag
 

Bij ieder onderzoek naar de betekenis van joodse identiteit komt naar voren dat ‘geschiedenis’ daarbij een belangrijke plaats inneemt. Maar wat wordt daar precies mee bedoeld? Wat is ‘joodse geschiedenis’ eigenlijk en hoe kan dat identiteitsvormend werken? Hoe lees je geschiedenis en geeft dat betekenis aan je joodse leven? In deze module staan precies dat soort vragen centraal.

Daarbij wordt aandacht besteed aan theoretische vragen als de (on)mogelijkheid van het kennen van het verleden, de verhouding tussen (gemeenschaps-) herinnering en (wetenschappelijke) geschiedschrijving, periodisering en de vraag of er ontwikkeling is in de joodse geschiedenis. Maar ook komt de meningsvorming over joodse geschiedenis door de eeuwen heen aan bod, met als belangrijke begrippen ‘sjalsjelet ha-kabbala’, ‘kidoesj ha-sjem’, ‘galoet’ en ‘messianisme’. 
 
Prolegomena 

Wat is joodse geschiedenis?
Geschiedenis en identiteitsvorming; Het nabije verleden; 
A.‘Re-enactment of the past’: bijbels verleden en liturgisch heden; Kalenders; Exodus-motief, Haggada; Apocalyptiek: Daniël 8 en de vier rijken 
B. Rabbijnse geschiedvisies; Openbaring en geschiedenis: mi-Sinaj; Sjalsjelet ha-kabbala; Sambatjon en de ‘Tien stammen’; 
Halacha en geschiedenis. 

Teksten:
 
Passages uit Dewariem; Misjna, Pirké Avot; Yosef Karo, Sjoelchan aroech 
Verder lezen: 
Robert Bonfil, ‘Jewish attitudes toward history and historical writing in pre-modern times’, Jewish History 11 (1997) 1, 7-40 

Klik op de foto om de film te starten.

Om vooruit en achteruit te spoelen: ga met de cursor op de foto staan
en gebruik dan de schuifbalk onderaan.

Terug naar boven

16e studiedag, 19 februari 2012
Docent: Dr. Bart Wallet

Herinneren en vergeten: ‘the lachrymose conception of Jewish history’
(de negatieve, verdrietige duiding van de joodse geschiedenis) 


History & memory; Kruisvaarderskronieken en pijoetiem; Kidoesj ha-sjem; Josef ha-Kohen, Emek ha-bacha; Mayse buch; 
Amelander: Sjeëris Jisroeil
 
Teksten: Capita selecta uit kruisvaarderskronieken
                 De martelaren van Maintz 
                 Introductie uit Amelanders Sjeëris Jisroeil
Verder lezen: 

Yosef Yerushalmi, Zakhor. Jewish history and Jewish memory (Seattle/Londen 1982)  
(Zowel Dr. Wallets proefschrift over Amelanders Sjeëris Jisroeil en het boek van Jerusahalmi zijn beschikbaar in de Levissonbibliotheek)   



Terug naar boven 
 
17e studiedag, 11 maart 2012
Docent: Dr. Bart Wallet

Is er ontwikkeling in de joodse geschiedenis?

Religieuze traditie, moderniteit en joodse geschiedenis 
Haskala; Moraal, didactiek en geschiedenis 
Krochmal; Mendelssohn; Historische revolutie 

Teksten:  Isaac Euchel 
Verder lezen:  Shmuel Feiner, Haskalah and history. The emergence of a modern Jewish historical consciousness (Oxford/Portland, Oregon 2002)   


Terug naar boven


18e studiedag, 15 april 2012
Docent: Dr. Bart Wallet
Onderwerp: Joodse geschiedfilosofie deel 4 


De last van de geschiedenis: verwetenschappelijking 
Joodse geschiedenis als identiteitsdrager en verhouding tot etniciteit en religie 
Historisme en anti-historisme
Het verleden als correctie op het heden 
Wissenschaft des Judentums 
Hegeliaanse dialectiek 
Rosenzweig, Buber, Leo Baeck

Teksten:  Dubnow, Ettinger (in Haim Hillel Ben-Sasson), Biale 
Verder lezen
Ismar Schorsch, From text to context. The turn to history in modern Judaism (Hanover, N.H. 1994) 
David N. Myers, Resisting history. Historicism and its discontents in German-Jewish thought (Princeton 2003)
  

Terug naar boven  

19e studiedag, 20 mei 2012
Docent: Dr. Bart Wallet
Onderwerp: Joodse geschiedfilosofie deel 5 

Het einde van de geschiedenis? 
Zionisme en messianisme; Galut als religieuze norm 
Erets Jisraël en de fundering van joodse geschiedenis 
Secularisering van messianisme 
Messiaanse verlossing als proces of als ‘one-time event’ 

Teksten:
   Maharal, Chatam Sofer, Shalom Dov Baer Schneersohn 
                   Isaac Jacob Reines, Abraham Isaac Kook 
Verder lezen: 
Aviezer Ravitzky, Messianism, Zionism, and Jewish religious radicalism 
(Chicago/Londen, 1996) 

 

Terug naar boven